# IST5109 - Hafta 6 laboratuvari
# Sansurun dagilimi, guven araligi tipi, iki tahmin edici ve bilincli yanlis analiz
# Bu betik internet baglantisi olmadan, dersin veri dosyasiyla calisir.
#
# --- On hazirlik ---
# Asagidaki blok sayfanin veri okuma ve denetim bloklarini tekrarlar; tek fark,
# dosyanin yolunu course_file() ile bulmasidir. Laboratuvarin kendisi
# "# Gorev A" satirindan sonra baslar ve oradan itibaren notun sayfasindaki
# chunk'larla birebir aynidir.

gerekli_paketler <- c("readr", "dplyr", "survival")
eksik_paketler <- gerekli_paketler[
  !vapply(gerekli_paketler, requireNamespace, quietly = TRUE, FUN.VALUE = logical(1))
]
if (length(eksik_paketler) > 0) {
  stop(
    "Eksik paket(ler): ", paste(eksik_paketler, collapse = ", "),
    ". install.packages() ile kurunuz.", call. = FALSE
  )
}

library(readr)
library(dplyr)

course_file <- function(filename) {
  candidates <- c(
    file.path("data", "derived", filename),
    file.path("..", "data", "derived", filename)
  )
  hit <- candidates[file.exists(candidates)]
  if (length(hit) == 0) {
    stop("Veri dosyası bulunamadı: ", filename,
         ". Proje kökünden veya ders/ klasöründen çalıştırın.")
  }
  hit[[1]]
}

assert_columns <- function(data, gerekli, label) {
  eksik <- setdiff(gerekli, names(data))
  if (length(eksik) > 0) {
    stop(label, " dosyasında eksik sütun(lar): ",
         paste(eksik, collapse = ", "))
  }
}

veri_yolu <- course_file("canlifins_sample.csv")
veri <- read_csv(veri_yolu, show_col_types = FALSE)
assert_columns(
  veri,
  c("id", "sex", "entry_age", "exit_age", "time", "event"),
  "canlifins_sample.csv"
)

veri_kontrol <- c(
  yas_pozitif = all(veri$time > 0),
  olay_ikili = all(veri$event %in% c(0, 1)),
  yas_sirali = all(veri$exit_age >= veri$entry_age),
  time_cikis_yasina_esit = isTRUE(all.equal(veri$time, veri$exit_age)),
  sansur_var = any(veri$event == 0)
)
stopifnot(veri_kontrol)
print(veri_kontrol)

# Gorev A - Sansur nerede yogunlasiyor ---------------------------------------
# Once Gorev B-E'nin kullandigi tam orneklem egrisini kur.

fit_tam <- survival::survfit(
  survival::Surv(time, event) ~ 1,
  data = veri,
  conf.type = "log-log"
)
print(fit_tam)

plot(
  fit_tam,
  xlim = c(55, 100),
  yaxt = "n",
  xlab = "Yaş (yıl)",
  ylab = "Sağkalım tahmini (olasılık)"
)
axis(2, at = seq(0, 1, by = 0.2),
     labels = format(seq(0, 1, by = 0.2), decimal.mark = ","))
abline(v = quantile(veri$time, c(0.25, 0.5, 0.75)), lty = 3)

gorev_a_grup <- veri |>
  group_by(sex) |>
  summarise(
    n            = n(),
    olay         = sum(event),
    sansur       = sum(event == 0),
    sansur_orani = mean(event == 0),
    .groups = "drop"
  )
print(gorev_a_grup)

gorev_a_yas <- c(
  sansurlu_giris_yasi = mean(veri$entry_age[veri$event == 0]),
  olayli_giris_yasi   = mean(veri$entry_age[veri$event == 1]),
  fark                = mean(veri$entry_age[veri$event == 1]) -
                          mean(veri$entry_age[veri$event == 0])
)
print(round(gorev_a_yas, 2))

gorev_a_dilim <- veri |>
  group_by(giris_dilimi = cut(entry_age, c(0, 60, 65, 70, 75, 80, 100))) |>
  summarise(
    n            = n(),
    sansur       = sum(event == 0),
    sansur_orani = mean(event == 0),
    erkek_payi   = mean(sex == "male"),
    .groups = "drop"
  )
print(gorev_a_dilim)

# Gorev B - Belirli yaslarda sagkalim, aralik ve riskteki kisi ---------------

ceyreklikler <- as.numeric(quantile(veri$time, c(0.25, 0.5, 0.75)))
print(round(ceyreklikler, 2))

gorev_b_ozet <- summary(fit_tam, times = ceyreklikler, extend = TRUE)
print(gorev_b_ozet)

gorev_b <- data.frame(
  yas       = round(gorev_b_ozet$time, 2),
  riskteki  = gorev_b_ozet$n.risk,
  olay      = gorev_b_ozet$n.event,
  sagkalim  = round(gorev_b_ozet$surv, 4),
  alt_sinir = round(gorev_b_ozet$lower, 4),
  ust_sinir = round(gorev_b_ozet$upper, 4)
)
print(gorev_b)

# Gorev C - Guven araligi hangi olcekte kuruluyor ----------------------------

fit_log <- survival::survfit(
  survival::Surv(time, event) ~ 1,
  data = veri,
  conf.type = "log"
)
print(fit_log)

karsilastirma_yaslari <- c(ceyreklikler, 80, 85, 90, 95)
print(round(karsilastirma_yaslari, 2))

aralik_genisligi <- function(uyum, yaslar) {
  o <- summary(uyum, times = yaslar, extend = TRUE)
  o$upper - o$lower
}

gorev_c <- data.frame(
  yas             = round(karsilastirma_yaslari, 2),
  riskteki        = summary(fit_tam, times = karsilastirma_yaslari, extend = TRUE)$n.risk,
  loglog_genislik = round(aralik_genisligi(fit_tam, karsilastirma_yaslari), 4),
  log_genislik    = round(aralik_genisligi(fit_log, karsilastirma_yaslari), 4)
)
print(gorev_c)

print(summary(fit_tam, times = 95), digits = 4)

# Gorev D - Kaplan-Meier ile exp(-Nelson-Aalen) ne kadar ayrisiyor -----------

gorev_d <- data.frame(
  yas    = fit_tam$time,
  km     = fit_tam$surv,
  exp_na = exp(-fit_tam$cumhaz)
)
gorev_d$fark <- gorev_d$km - gorev_d$exp_na
print(head(gorev_d))

gorev_d_ozet <- list(
  en_buyuk_fark = round(max(abs(gorev_d$fark)), 4),
  nerede        = round(gorev_d$yas[which.max(abs(gorev_d$fark))], 2),
  km_hep_kucuk  = all(gorev_d$km <= gorev_d$exp_na)
)
print(gorev_d_ozet)

gorev_d_yaslarda <- data.frame(
  yas      = round(karsilastirma_yaslari, 2),
  riskteki = gorev_c$riskteki,
  km       = summary(fit_tam, times = karsilastirma_yaslari, extend = TRUE)$surv,
  exp_na   = exp(-summary(fit_tam, times = karsilastirma_yaslari, extend = TRUE)$cumhaz)
)
gorev_d_yaslarda$fark <- gorev_d_yaslarda$km - gorev_d_yaslarda$exp_na
print(round(gorev_d_yaslarda, 4))

# Gorev E - Bilincli yanlis analiz: sansuru olay saymak ----------------------

yanlis_fit <- survival::survfit(
  survival::Surv(time, rep(1L, nrow(veri))) ~ 1,
  data = veri
)
print(yanlis_fit)

gorev_e <- c(
  dogru_medyan  = unname(summary(fit_tam)$table["median"]),
  yanlis_medyan = unname(summary(yanlis_fit)$table["median"]),
  olay_dogru    = sum(veri$event),
  olay_yanlis   = nrow(veri)
)
print(round(gorev_e, 2))

sansur_denetimi <- c(
  dogru_uyum  = sum(fit_tam$n.censor) > 0,
  yanlis_uyum = sum(yanlis_fit$n.censor) > 0
)
print(sansur_denetimi)
